ئه‌مه‌ی له‌ خواره‌وه‌ ده‌یخوێنیته‌وه‌ به‌شێکه‌ له‌ بیره‌وه‌ریه‌کانی سه‌رده‌می منالیم و بۆ مالپه‌ری

 "ته‌وێله‌ " ئاماده‌م کردبوو.                                                                                                                      هه‌ورامان علی

   زمان و پرده‌که‌ی زه‌لم


دوای ئاش به‌تال سوپای به‌عس که‌ هاته‌وه‌ ناوچه‌ ئازاد کراوه‌کان هه‌رچی ته‌پۆلکه‌یه‌کی به‌رزیان ده‌دی یه‌کسه‌ر مۆلگه‌یه‌کی سه‌ربازیان له‌ سه‌ر بنیات ده‌نا ، له‌ چه‌قی ته‌وێله‌دا لای خه‌سته‌خانه‌که‌ باره‌گای سریه‌ بوو، له‌سه‌رده‌گا مۆلگه‌یه‌ک ، له‌ لای ده‌مه‌ره‌سورای چلانه‌ مۆلگه‌یه‌ وه‌ له‌ پشت مالی خۆمان له‌ وه‌راوه‌ر مۆلگه‌یه‌کی تریان بنیات نابوو ، به‌ بیرم دێ یه‌کێک له‌ سه‌ربازه‌کانی مۆلگه‌که‌ی پشت مالی خۆمان ناوی عه‌باس بوو ، کورێکی ره‌شتاله‌ی درێژ بوو ، عه‌باس هه‌موو ماوه‌ی سه‌ربازیه‌که‌ی له‌ ته‌وێله‌ به‌سه‌ر برد ، جارێکیان دایکم و ژنانی گه‌ره‌ک نانیان ده‌کرد ، نانی هه‌ورامی ،عه‌ره‌به‌کان پێیان ده‌وت( خبز ورق) .  من و زاهێری مام جمیل و به‌همه‌ن ستار و شاهۆ و سه‌گه‌که‌ی ( بی بی ) له‌به‌رده‌م مۆلگه‌که‌دا  له‌ سه‌ربانی مامۆ بله‌ هه‌لماتێنمان ده‌کرد، عه‌باس له‌ مۆلگه‌ سه‌ربازیه‌که‌دا دانیشتبوو جگه‌ره‌ی ئه‌کێشا ، منی بانگ کرد ، داوای لێکردم چه‌ند ( خبز ورق) ی بۆ بهێنم ، چوم  بۆ لای ژنه‌کان و به‌دایکمم ووت ، ئه‌ویش دوو موچه‌ نانی دایه‌ده‌ستم و هێنام بۆ سه‌ر بازه‌کان ، عه‌باس زۆر خۆش حال بوو که‌ که‌م که‌م فێری هه‌ورامی بوو بوو، نه‌ک هه‌ر ئه‌و سه‌ربازێکی تریش هه‌ بوو ناوی جومعه‌ بوو له‌ سریه‌ ته‌باغ بوو، ئه‌ویش فێری هه‌ورامی بوو بوو.جارێکیا عه‌باس مۆله‌تی مانگانه‌ی هه‌بو بوو که‌ بچێته‌وه‌و بۆ ماله‌وه‌ ، خێزانه‌که‌ی له‌ ناسریه‌ بوو، له‌ ئه‌سحابه‌سپی سلێمانی دابه‌زیبوو ویستبوی ئازایه‌تی خۆی بنوێنێ به‌ حساب کوردی فێر بووه‌ ،به‌ هه‌ورامی وتبووی گه‌راجی به‌غدا له‌ کوێیه‌؟ کابرای رێبوار جرتێکی بۆ دادریبوو ! پێی وتبوو ئه‌و زمانه‌ی تۆ فێری بوی، تا پرده‌که‌ی زه‌لم بر ده‌کات!  .
درێژه‌ی بابه‌ت...


  هه‌ورمان علی

22.7.2008

 به‌پێی لێکدانه‌وه‌ی ناوه‌نده‌ زانستییه‌‌کان، ته‌مه‌نی هه‌ساره‌ی زه‌وی نزیکه‌ی 4600 ملیۆن ساله‌. له‌م ماوه‌ دوورودرێژه‌دا، ئه‌م هه‌ساره‌یه‌ نیشتمان و زێدی ملیارده‌ها زینده‌وه‌ری  جۆراوجۆر  بووه ‌و هه‌یه‌ . زه‌وی وه‌ك هه‌ر ته‌نێکی تر له‌م گه‌ردوونه‌ بێکۆتاییه‌دا په‌یره‌وی له‌ یاساکانی گه‌شه‌کردنی سروشت ده‌کات. زه‌ویش له‌م ماوه‌ دوورودرێژه‌دا چه‌ندین قۆناغی گه‌شه‌کردنی تێپه‌ڕکردووه‌، ملیارده‌ها‌ گیانله‌به‌ر و ڕووه‌کی له‌ ئامێزی پر میهره‌بانی خۆیدا گه‌وره‌ کردووه‌، ته‌مه‌نی په‌یدابوونی مرۆڤ، ته‌نانه‌ت به‌ شێوازه‌ سه‌ره‌تاییه‌که‌ی که‌ شتێکی له‌ مه‌یمون زیاتر بوو، کۆن نییه‌‌. ناوه‌نده‌ زانستییه‌‌کان ئه‌م ماوه‌یه‌ به‌ که‌متر له‌ ملیۆنێك سال ده‌خه‌ملێنن، له‌وه‌ته‌ی زینده‌وه‌ر له‌سه‌ر زه‌وی په‌یدابووه‌ ، هیچ گیانله‌به‌رێك هێنده‌ی مرۆڤ نابه‌رپرسانه‌ هه‌لسوکه‌وتی نه‌کردووه‌، گوایه‌ مرۆڤ له‌ هه‌موو گیانله‌به‌ره‌کانی تر وشیارتره‌، ئه‌مه‌ بۆخۆی راسته‌، به‌لام هه‌رگیز مرۆڤ له‌ گیانله‌به‌ره‌کانی تر به‌رپرسیارانه‌تر هه‌لسوکه‌وتی نه‌کردووه‌. کار و کرده‌وه‌ی  مرۆڤ هه‌ر ته‌نیا سه‌رچاوه‌ی به‌دبه‌ختی و کاره‌سات نه‌بووه‌ بۆ خۆی ، به‌لکه‌ زیانی زۆری به‌ ژینگه‌ و نیشتمان و زێدی گیانله‌به‌ران و ڕووه‌کیش گه‌یاندووه‌. ئێمه‌ ئه‌گه‌رچی خۆمان به‌ وشیارترین زینده‌وه‌ر ده‌زانین و خۆمان به‌ سه‌رداری زه‌وی داناوه‌، باقی گیانله‌به‌ره‌کانی تر به‌که‌متر له‌ خۆمان چاولێده‌که‌ین و به‌ خزمه‌تکاری خۆمانیان ده‌زانین.......که‌چی په‌یوه‌ندیه‌ کۆمه‌لایه‌تیه‌کانی خۆمان، ئه‌و یاسا و رێسایانه‌ی  ژیان و ئه‌رك و مافه‌کانمان دیاری ده‌که‌ن، له‌ زۆر بواردا کوتومت کۆپیه‌کی یاساکانی جه‌نگه‌ڵن! من باسی په‌یوه‌ندییه‌کانی خواره‌وه‌ ناکه‌م، با له‌سه‌ره‌وه‌ ده‌ست پێبکه‌ین. مه‌گه‌ر ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وله‌تی به‌رزترین  ئۆرگانی ده‌سه‌لاتداریه‌تی  کۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وله‌تی نییه‌‌؟ا، فه‌رموون با پێکه‌وه‌ سه‌رنجی میکانیزم و پێوه‌ره‌کانی بریاردانی ئه‌م ئۆرگانه‌ بده‌ین، پێموانییه‌‌ که‌س ‌ گومانی له‌وه‌ هه‌بێت که‌ فاکته‌ری بنه‌ره‌تی و چاره‌نوسساز له‌ بریاردانیدا پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندی ده‌وله‌ته‌ به‌هێزه‌کانی دنیایه‌!  ئه‌ندامه‌ هه‌میشه‌ییه‌کانی که‌ ته‌نیا پێنج ده‌وله‌تن مافی ڤیتۆیان هه‌یه‌. مافی ڤیتۆ یانی چی، جگه‌ له‌وه‌ی مافێکی یاسایی ئه‌و ده‌وله‌تانه‌یه‌ تاهه‌ر بریارێك له‌ به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌واندا نه‌بوو جا با له‌خزمه‌تی مرۆڤایه‌تیشدابێت، پوچه‌لبکرێته‌وه‌!  که‌وایه‌ به‌رژه‌وه‌ندی و هێز، رۆلی سه‌ره‌کی بگره‌ له‌ دیاریکردنی رێره‌وی ژیانی ئێمه‌ی مرۆڤدا تاقه‌ رۆل ده‌بینن، ئایا ئه‌مه‌ زۆر خراپتره‌ نییه‌‌ له‌و لۆژیکه‌ی که ‌له‌ جه‌نگه‌له‌کاندا زاڵه‌؟ له‌وێنده‌رێدا‌ شێرك هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هێزی ماسولکه ‌و چه‌پۆکه‌کانی به‌هێزن، مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ ئاسکێك بکوژێت بۆ خۆی و بێچوه‌كانی ژه‌مه‌ خۆراکێکی ناسك و به‌له‌زه‌ت دابین بکات! به‌لام خواردنی گیانله‌به‌ره‌کان له‌لایه‌ن یه‌کتره‌وه‌ ته‌نیا غه‌ریزه‌یه‌کی سروشتییه‌ و وه‌لامدانه‌وه‌یه‌ به‌ برسیه‌تی، لای مرۆڤ مه‌سه‌له‌که‌ زۆر له‌و غه‌ریزه‌یه‌ تێپه‌ری کردووه‌. ئێمه‌ نه‌ك بۆ ژه‌مێك خۆراك  ئاماده‌ین ژیان له‌ گیانله‌به‌رێك زه‌وت که‌ین، به‌لکه‌ بۆسه‌پاندنی بیروراکانمان، له‌پێناو دابینکردنی به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانمان ئاماده‌ین میلله‌تێك قرکه‌ین، ولاتێك له‌سه‌ر نه‌خشه‌ی دنیا بسرینه‌وه‌! ژیانی ملیۆنه‌ها مرۆڤ زه‌وت بکه‌ین، هه‌ر ئێستا به‌شی نه‌ك هه‌ر له‌ناوبردنی میلله‌تێك چه‌ك و هۆکاری له‌ناوبردنمان هه‌یه‌، به‌لکه‌ ته‌نیا چه‌کی ناوکی و ئه‌تۆمی و هایدۆجینییه‌‌کان‌ به‌شی نابوتکردنی ده‌یان جاره‌ی گۆی زه‌وی ده‌که‌ن.
درێژه‌ی بابه‌ت...


هه‌ورامان علی

 سه‌ده‌ی بیست و یه‌ك به‌‌ سه‌ده‌ی پێشکه‌وتن و ته‌کنه‌لۆژیا ، سه‌ده‌ی شۆرشی زانیاری ، سه‌ده‌ی سه‌فه‌ری مرۆڤ بۆ ئه‌ستێره‌کان، ناو ده‌برێت؛ ده‌لێن له‌ سایه‌ی گه‌شه‌کردنی ته‌کنه‌لۆژیاوه‌ جیهان بوه‌ته‌ گوندێکی چکۆله‌ و هه‌مووان ده‌توانین سود له‌م پێشکه‌وتنه‌ وه‌رگرین. به‌هه‌رحال راسته‌ مرۆڤایه‌تی له‌ سه‌ده‌ی رابردودا چه‌ندین هه‌نگاوی گه‌وره‌ی له‌ بواری زانست و زانیاریدا ناوه‌، به‌لام ئه‌مه‌ به‌ومانایه‌ نیه‌ که‌ مرۆڤایه‌تی توانیبێتی به‌سه‌ر به‌شی زۆری کێشه‌ بنه‌ره‌تیه‌کانیدا زالبوو بێت؛ به‌لکو کێشه‌ بنه‌ره‌تیه‌کانی مرۆڤایه‌تی له‌ زۆر بواردا نه‌ك هه‌ر چاره‌سه‌ر نه‌کراون به‌لکه‌ خراپتر بوون . راسته‌ مرۆڤایه‌تی توانیویه‌تی له‌ رێگه‌ی مانگه‌ ده‌سکرده‌کانیه‌وه‌ تۆری په‌یوه‌ندیه‌کانی دنیا به‌یه‌که‌وه‌ ببه‌ستێت و مرۆڤ له‌ هه‌ر گۆشه‌یه‌کی گۆی زه‌وی بێت، ده‌توانێت به‌ شوێنه‌کانی تری دنیاوه‌ په‌یوه‌ندی بگرێت ،  راسته‌ مرۆ توانی که‌شتی ئاسمانی ره‌وانه‌ی مه‌ریخ بکات ، خانه‌ی زیندو کۆپیی بکات ......هتد. به‌لام کاتێك سه‌رنجی ئاماره‌کانی برسیه‌تی ، هه‌ژاری، نه‌خۆشی، شه‌ر و پێکدادانه‌ خوێناویه‌کان و   باقی مه‌حرومیه‌ته‌کانی تری مرۆڤ ده‌ده‌‌یت ، ئه‌وسا بۆت ده‌رده‌که‌و‌ێت، ئه‌و پێشکه‌وتنانه‌ هیچ نین  له‌ئاست ئه‌و کاره‌ساته‌ گه‌ورانه‌ی مرۆڤایه‌تی به‌ده‌ستیانه‌وه‌ ده‌نالێنێت. ئه‌گه‌ر چی مرۆڤایه‌تی چوار ده‌ییه‌ له‌مه‌وپێش توانی مرۆڤ بگه‌یه‌نێته‌ سه‌ر مانگ ، که‌چی له‌ سالی 2007 زیاتر له‌ دوو ملیارو شه‌ش سه‌د ملیۆن مرۆڤ بێبه‌شن له‌ ئاوده‌ست ( توالێت) ! به‌راستی کاره‌ساتێکی گه‌وره‌یه‌ ئێمه‌ی مرۆڤ له‌ هه‌زاره‌ی سێیه‌می ته‌مه‌نی مرڤایه‌تیدا ده‌ژین، که‌چی هێشتا نه‌مان توانیوه‌ سه‌رپه‌نایه‌ك دابین بکه‌ین بۆ خۆمان تا تێیدا سه‌ر به‌رزانه‌ و دور له‌ قبولکردنی سوکایه‌تی به‌ شانو شکۆی خۆمان ، له‌شمان رزگار که‌ین له‌و پاشه‌رۆکانه‌ی له‌ ئه‌نجامی کرداری هه‌رسه‌وه‌ دروست ده‌بن! .  
درێژه‌ی بابه‌ت...


     هه‌ورامان علی

    دوای هه‌راوهوریایه‌کی زۆر ، سه‌ره‌نجام سه‌دام به‌به‌رچاوی کامێراوه‌ هه‌لواسراو کۆتایی به‌ ژیانی هێنرا.ئه‌گه‌رچی دادگایی سه‌دام و دارو ده‌سته‌که‌ی زیاتر له‌ سالێکی خایاند، به‌لام ئه‌م دادگایه‌ هیچ جیاوازیه‌کی له‌ دادگاکانی تری نه‌بوو که‌ به‌درێژایی سه‌ده‌ی رابردوو بۆ سه‌رۆککۆمار و سه‌رۆکوه‌زیره‌کانی عێراق سازدراون. ئه‌م دادگایه‌، دادگای سه‌رکه‌وتوانی جه‌نگه بوو‌ ، دورونزیک په‌یوه‌ندی به‌ یاساوه‌ نه‌بوو‌ ، له‌بنه‌ره‌تدا ئه‌م دادگایه‌ سیاسی بوو ؛ هه‌ربۆیه‌ نه‌ده‌کرا بریاره‌کانیشی سیاسیانه‌ نه‌بن. له‌ هه‌لومه‌رجێکی سیاسسی دیاریکراو‌دا که‌ عیراقی پێدا تێده‌په‌رێت، بریاری له‌سێداره‌دانی سه‌ددام ، به‌رزان و عه‌واد  ناتوانێت جگه‌له‌‌ تۆله‌سه‌ندنه‌وه‌یه‌کی خێله‌کی واوه‌تر بروات. 

   ئه‌و روباری خوێنه‌ی له‌ عێراقدا وه‌رێکه‌وتووه‌ مێژووه‌که‌ی گه‌لێک له‌ ته‌مه‌نی سه‌دام کۆنتره‌، به‌مردنی سه‌دامیش کۆتایی نایه‌ت، هه‌رکه‌سێک ئه‌م راستیه‌ نه‌زانێت بێگومان مێژووی ئه‌م وولاته‌ی نه‌خوێندوه‌ته‌وه‌.                      

درێژه‌ی بابه‌ت...


 

 هه‌ورامان علی

ماوه‌ی زیاتر له‌ سه‌ده‌یه‌که‌ خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌ده‌ست جه‌نگ و نائارامیه‌کانه‌‌وه‌ ده‌ناڵێنێت. ولاته‌ ئیمپریالیسته‌کان هه‌ر قۆناغه‌ی به‌ ناوێك و له‌ژێر په‌رده‌ی  مه‌سه‌له‌یه‌کی سیاسی، ئابوری، کۆمه‌ڵایه‌تی و رۆشنبیریدا پرۆژه‌کانی خۆیان به‌سه‌ر ئه‌م ناوچه ‌گرنگه‌ی جیهاندا ده‌سه‌پێنن . له‌ پاش کۆتایهاتنی جه‌نگی یه‌که‌می جیهانی و داڕوخانی ده‌وڵه‌تی عوسمانی، ناوچه‌که‌ دابه‌شکرا به‌سه‌ر سه‌رکه‌وتوانی جه‌نگدا، ئه‌وکات تازه‌ نه‌وت له‌م ناوچه‌یه‌ دۆزرابوویه‌وه‌، دابینکردنی نه‌وت بۆ کۆمپانیا ده‌وله‌تییه‌کانی ولاتانی خۆرئاوا ڕۆڵی سه‌ره‌کی له‌ دیاریکردنی شکڵ و شێوه‌ی جوگرافیای سیاسی ناوچه‌که‌دا بینی. له‌ خۆرهه‌لاتی نیوه‌دورگه‌ی عه‌ره‌بیدا به‌پێی په‌یماننامه‌ی سایس- بیکۆ، هه‌ر چه‌ند چاله‌ نه‌وتێکیان جیاکرده‌وه‌ و شێخێکیان وه‌ک پاسه‌وان به‌سه‌ریانه‌وه‌  دانا و ناوی ده‌وله‌تیان لێ نا. ده‌وله‌ته‌ ئیمپریالیستییه‌کان له‌لایه‌ك وه‌ك بازارێکی گه‌وره‌ی ساخکردنه‌وه‌ی کالاکانیان  و له‌لایه‌کی تریشه‌وه‌ وه‌ك ناوچه‌یه‌کی ستراتیژی که‌ره‌سه‌ی خاوی پیشه‌سازیه‌کانیان چاو له‌م ناوچه‌یه‌ ده‌که‌ن. سنوره‌ جوگرافییه‌کانی خۆرهه‌لاتی ناوه‌راست، هیچکامیان نه‌ك هه‌ر سنوری نۆرماڵ و سروشتی نین، به‌ڵکو رێك پێچه‌وانه‌ی خواست و ئاره‌زوو و به‌رژه‌وه‌ندی دانیشتوانی ناوچه‌که‌ دروستکراون . ئامانجی یه‌که‌می ئه‌م دابه‌شکردنه‌،‌ بۆ ئه‌وه‌ بوو ئاسانتر بتوانرێت دانیشتوانه‌که‌یان کۆنتڕۆڵ بکرێن. سیاسه‌تی فه‌ڕمی به‌ریتانیا که‌ ڕۆڵی سه‌ره‌کی له‌ دابه‌شکردنی ناوچه‌که‌دا هه‌بوو، سیاسه‌تی ( په‌رتکه‌ و زاڵبه‌) بوو.  تا جه‌نگی جیهانی دووه‌میش ده‌وله‌ته‌ ئه‌وروپاییه‌کان ناوچه‌که‌یان خستبووه‌ ژێر رکێفی سیاسی و ئابوری خۆیانه‌وه‌، پاش جه‌نگی جیهانی دووه‌م و دامه‌زراندنی ده‌وله‌تی ئیسرائیل، ئه‌مه‌ریکا بوو به‌ یاریکه‌ری سه‌ره‌کی گۆره‌پانه‌که‌. ئیتر له‌و کاته‌وه‌ ناوچه‌ی خۆرهه‌لاتی ناوه‌ڕاست، له‌ به‌ر دوو هۆکاری سه‌ره‌کی به‌شێك له‌ ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی ئه‌مه‌ریکا پێکده‌هێنێت :

 

درێژه‌ی بابه‌ت...


 

 هه‌ورامان علی 

     ئه‌م ساڵ جیهان ڕوبه‌ڕوی قه‌یرانێکی گه‌وره‌ی برسیه‌تی بووه‌ته‌‌وه‌ .  به‌شێوه‌یه‌کی سه‌رسوڕهێنه‌ر نرخی خۆراکه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌کان به‌رز بووه‌ته‌وه‌، ئه‌م هه‌لومه‌رجه‌ به‌ شێوه‌یه‌ك ترسناکه‌ ،  که‌ زۆرێك له‌ رێکخراوه‌ نێوده‌وله‌تیه‌کان هۆشدارییان دا ، گه‌ر  مرۆڤایه‌تی  به‌ زوویی وه‌لامی بنه‌ڕه‌تی ئه‌م کێشه‌یه‌ نه‌داته‌وه‌ ، ئاسایش و ئارامی کۆمه‌لایه‌تی زۆرێك له‌ کۆمه‌لگه‌کان له‌ هه‌ر چوارلای زه‌ویدا  له‌ مه‌ترسی جدی دان!. ئاکامه‌ ده‌ستبه‌جێکانی شه‌پۆلی گرانی ئه‌م جاره‌ ، په‌یوه‌ستکردنی 100 ملیۆن مرۆڤی تره‌ به‌ ڕیزی هه‌ژارانێکه‌وه‌ که‌ ژماره‌یان 854 ملیۆن که‌سه‌‌ و له‌  ئه‌وپه‌ری هه‌ژاری  ده‌ژین ، به‌رده‌وامی ئه‌م هه‌لومه‌رجه‌  بۆ چه‌ند مانگێکی تر زۆربه‌ی هه‌ره‌ زۆری ئه‌م مرۆڤانه‌ له‌گه‌ل مه‌رگ به‌ره‌وروو  ده‌کاته‌وه‌ .   به‌پێی راپۆرته‌کانی رێکخراوی جیهانی خۆراك 37 وڵاتی جیهان پێویستیان به‌ کۆمه‌کی به‌ په‌له‌ی خۆراکه‌ و دانیشتوانه‌کانیان توشی که‌م خۆراکی به‌ کۆمه‌ل هاتوون. گومانی تێدا نیه‌ قه‌یرانه‌ قوڵه‌ ئابوریه‌کان ، دیارده‌یه‌کی هه‌میشه‌یی ڕژێمی سه‌رمایه‌داری هاوچه‌رخن. ئه‌م قه‌یرانانه‌ به ‌درێژایی ته‌مه‌نی سه‌رمایه‌داری به‌رده‌وام بوون و هه‌ر جاره‌ی به‌شێوازێك و له‌ گۆشه‌یه‌کی گۆی زه‌ویدا ده‌رده‌که‌ون. له‌ بنه‌ره‌تدا ئه‌م قه‌یرانانه‌ په‌یوه‌ندییان به‌ ناکۆکیه‌ پایه‌یی و میکانیزم و یاساکانی بازاره‌وه‌ هه‌یه‌. ئه‌وه‌ی قه‌یرانی ئه‌م جاره‌  له‌وانه‌ی پێش خۆی جیاده‌کاته‌وه‌، جیهانگیرییه‌؛ جیهانگیری وه‌ك  دواین قۆناغی گه‌شه‌کردنی سه‌رمایه‌داری ، ئابوری جیهانی به‌شێوه‌یه‌کی توندوتۆڵ به‌ یه‌که‌وه‌ هه‌لپێکراوه‌، که‌ هه‌رجۆره‌ کێشه ‌و قه‌یرانێك له‌ هه‌ر گۆشه‌ و که‌ نارێکی دنیادا  ڕوبدات، له‌ ماوه‌یه‌کی که‌مدا کاریگه‌ری له‌سه‌ر ئابوری  باقی به‌شه‌کانی تری جیهان  داده‌نێت.

 

درێژه‌ی بابه‌ت...


   ئاماده‌کردن و وه‌رگێرانی 

هه‌ورامان علی                                   

naaman70@yahoo.com

 نزیکه‌ی 160 سال له‌ مه‌وبه‌ر مارکس گه‌وره‌ بیریار و فه‌یله‌سوف له‌سه‌ر بناغه‌ی ئه‌و لێکۆلینه‌وه‌و تێز زانستیانه‌ی له‌سه‌ر رژێمی سه‌رمایه‌داری  گه‌شه‌کردووی سه‌رده‌می خۆی دایرشتبوو، رایگه‌یاند که‌ ئه‌و رژێمه‌ تازه‌یه‌ش له‌ سه‌ر بناغه‌ی کۆیله‌تی ئینسان دامه‌زراوه‌ و درێژکراوه‌ی رژێمه‌ چه‌وسێنه‌ره‌کانی پێش خۆیه‌تی و نه‌ک هه‌ر ناتوانێت وه‌لامی نیاز و خولیا هه‌میشه‌یه‌کانی مرۆڤایه‌تی بۆ ئازادی و یه‌کسانی و داد په‌روه‌ی کۆمه‌لایه‌تی بداته‌وه‌ به‌لکه‌ خودی ئه‌م په‌یوه‌ندیه‌ سیاسی و کۆمه‌لایه‌تی و ئابوریانه‌ سه‌رچاوه‌ی به‌د به‌ختی مرۆڤ و قولکردنه‌وه‌ی هه‌رچی زیاتری قلشت و جیاوازیه‌ چینایه‌ته‌کانی کۆمه‌لگای مرۆڤایه‌تی یه‌ . ئه‌و به‌شێوه‌یه‌کی زانستی سه‌لماندی  مادام ئامانجی به‌رهه‌م هێنان له‌ رژێمی سه‌رمایه‌داریدا ،نه‌ک وه‌لام دانه‌وه‌ به‌ پێداویستیه‌کانی  ژیانی رۆژانه‌ی مرۆڤایه‌تی ، به‌لکه‌ قازانج و سود و که‌له‌که‌ی سه‌رمایه‌یه‌،. کۆمه‌لگای مرۆڤایه‌تی رووه‌و هه‌لومه‌رجێک مل ده‌نێ که‌تێیدا  تادێت هه‌ژاره‌کان هه‌ژارتر ده‌بن و ده‌وله‌مه‌نده‌کانیش ده‌وله‌مه‌نتر ده‌بن. میکانیزمه‌کانی به‌رهه‌م هێنان و یاساکانی بازار به‌ جۆرێکه‌ ئۆردوی سه‌مایه‌ له‌ جه‌مسه‌رێکی گۆی زه‌وه‌ی چه‌ق ده‌به‌ستێ و هه‌ژاری و کوێره‌وه‌ریش له‌ جه‌مسه‌رێکی تر. ئه‌مرۆ دوای نزیکه‌ی 160 سال به‌سه‌ر ئه‌و تیۆریه‌که‌ی مارکسدا خودی دامو ده‌زگا و دامه‌زراوه‌کانی بورژوازی له‌ رێگه‌ی ئاماره‌کانه‌وه‌‌   تێگه‌یشتن و لێکدانه‌وه‌که‌ مارکس ده‌سه‌لمێنن.

 

درێژه‌ی بابه‌ت...


 

           

  هه‌ورامان علی

 25ی ئایاری 2008

راپه‌رینی به‌هاری 1987 ی شاره‌زور و هه‌له‌بجه‌ لاپه‌ره‌یه‌کی پرشنگداری مێژووی خه‌بات  و قوربانیدانی خه‌لکی کوردستانه‌ له‌ پێناو ئازادی و سه‌ربه‌خۆیدا. پاش کاره‌ساته‌که‌ی 1974 ئه‌وه‌ یه‌که‌مجار بوو هه‌له‌بجه‌ و داتریش خورمال ، سیروان، سه‌یدسادق و به‌شێکی گرنگی ده‌شتی شاره‌زور بکه‌وێته‌ ژێر کۆنترۆلی خودی جه‌ماوه‌ری راپه‌ریوو؛ ئه‌گه‌رچی ئه‌و راپه‌رینه‌ ماوه‌یه‌کی کورتی خایاند و رژێم به‌ درندانه‌ترین شێوه‌ توانی سه‌رکوتی بکات ، به‌لام راپه‌رین ئه‌زمون و وانه‌یه‌کی گرنگی  فێری هه‌مووان کرد که‌ له‌ راپه‌رینه‌کانی دواتری کوردستاندا  وه‌ك ئه‌زمونێکی که‌م وێنه‌ سودی لێوه‌رگیرا. یه‌که‌م وانه‌ که‌ له‌ هه‌له‌بجه‌وه‌ فێر بووین، ئه‌وه‌ بوو راپه‌رین هه‌رچه‌نده‌ جه‌ماوه‌ری و به‌رفراوان و به‌ هێز بێت، ئه‌گه‌ر سه‌رتاسه‌ری نه‌کرێته‌وه‌ و له‌ پانتایه‌کی جوگرافی دیاریکراودا قه‌تیس بمێنی، سه‌ره‌نجام دوچاری شکست و پاشه‌کشی ده‌بێت. ئه‌وه‌ بوو سه‌ره‌رای به‌شداری کۆمه‌لانی خه‌لکی هه‌له‌بجه‌ و شاره‌زور، سه‌ره‌رای گیانبازی و فیداکاری خه‌لکی قاره‌مانی ئه‌و ده‌ڤه‌ره‌، به‌داخه‌وه‌ هه‌رئه‌وه‌ش چاره‌نوسی راپه‌رینه‌که‌ی هه‌له‌بجه ‌و ده‌شتی شاره‌زور بوو! .                                                                                                     

 

درێژه‌ی بابه‌ت...


گوندی بیاره‌ له‌ بناری هه‌ورامان

درێژه‌ی بابه‌ت...


ده‌وه‌ره‌، چناره‌ و مۆردین



 

وه‌ک سونه‌تێکی له‌ مێژینه‌ کرێکاران سالانه‌ له‌ گۆشه‌و که‌ناره‌کانی دنیادا بۆ پێشوازی له‌ یه‌کی ئایار وه‌ک رۆژی نێونه‌ته‌وه‌ی خۆیان سه‌دان چالاکی جۆراوجۆر وه‌رێده‌خه‌ن ، هه‌موو سالێک چه‌ند هه‌فته‌ پێش ئایار رابه‌رانی کرێکاری ،سه‌رکرده‌ و خه‌م خۆرانی ئه‌م چینه‌ به‌شێوازی جۆراجۆر ده‌ست ده‌ده‌نه‌ لێکۆلینه‌وه‌ و هه‌لسه‌نگاندنی بزوتنه‌وه‌که‌یان، هه‌ولده‌ده‌ن  خواسته‌ سه‌ره‌کیه‌کانی کرێکاران فۆرمۆله‌به‌ندی بکه‌ تا ببنه دروشم و‌ خواستی سه‌ره‌کی کرێکاران له‌ رۆژی یه‌کی ئایاردا و بیده‌ن به‌ گوێی ده‌سه‌لاتدار و سه‌رمایه‌دار و خاوه‌نکاره‌کاندا.

                                                                                                            ئه‌م سال کرێکارانی کوردستان له‌ هه‌لومه‌رجێکدا پێشوازی له‌ رۆژی جیهانی خۆیان ده‌که‌ن که‌ سه‌ره‌رای جه‌نگ و نائارامیه‌کانی وولات ، گرانی و هه‌ژاری ، برسیه‌تی و بێکاری، که‌می کرێ و کاتی کارکردنی دورودرێژ، پرمه‌ترسی بونی شوێنی کار و مه‌حروم بون له‌ هه‌رجۆره‌ پێداویستیه‌کی سه‌لامه‌تی کار و ده‌یان و سه‌دان گیروگرفتی گه‌وه‌ره‌و بچوک یه‌خه‌ی گرتوون . له‌ کوردستان تائێسته‌ش سه‌ره‌رای تێپه‌ربوونی زیاتر له‌ هه‌ڤده ‌سال به‌سه‌ر ده‌سه‌لاتی کوردیدا شتێک نیه‌ ناوی یاسای کاری کرێکاری بێت تا له‌ کاتی کێشمه‌کێشی نێوان کرێکاران و خاوه‌نکاره‌کان ،کرێکاران بتوانن له‌ رێگه‌ی یاساوه‌ مافه‌کانیان به‌ده‌ست بهێنن ! ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ یاسای سه‌رده‌می ده‌سه‌لاتداریه‌تی به‌عسه‌ که‌ ره‌نگه‌ پێویست نه‌کات من لێره‌دا هێچ شتێکی له‌سه‌ر بلێـم و پێم وانیه‌ که‌سێک گومانی له‌ دژه‌ کرێکار بونی ئه‌و یاسایه‌ هه‌بێت.  ئه‌مه‌ له‌ کاتێک دایه‌ کرێکاران مه‌حرومن له‌ هه‌رجۆره‌ رێکخراوه‌یه‌کی سه‌ربه‌خۆ که‌ بتوانێت ریزه‌کانیان یه‌ک بخات و له‌ خه‌باتی رۆژانه‌یان‌دا رابه‌رو ده‌مراستیان بێت.

 

درێژه‌ی بابه‌ت...


  پێنچ سال دوای  روخانی رژێمی به‌عس روباره‌ خوێنه‌کانی عێراق هه‌ر وشکیان نه‌کرد!  

                                                      

  هه‌ورامان علی

   ئه‌م رۆژانه‌ ته‌مه‌نی داگیرکردنی عێراق له‌ لایه‌ن ئه‌مه‌ریکاوه‌ له‌ پێنجه‌مین سال رۆژی خۆی تێپه‌ری ، به‌ درێژایی پێنج سالی رابردوو عێراق میدانی کێشمه‌کێشێکی خوێناوی بوو له‌پێناو ساغکردنه‌وه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی جیاوازی هێزه‌ ناو خۆیی و جیهانیه‌کان ،ئاکامی ئه‌م کێشمه‌کێشه‌ خوێناویه‌ کاره‌ساتێکی که‌م وێنه‌ی مرۆیی خولقاند، ئه‌گه‌ر له‌ مێژووی مرۆڤایه‌تیدا جه‌نگ و پێکدادانه‌ خوێناویه‌کان په‌یره‌ویان له‌ جۆرێک یاسا و رێسای جه‌نگ کردبێت ، بێگومان ئه‌و شێوازه‌ درندانه‌یه‌یی له‌ جه‌نگی عێراقدا په‌یره‌وی لێده‌کرێت بێبه‌ریه‌ له‌ هه‌رجۆره‌ یاساو رێسایه‌ک، له‌هه‌ر جۆره‌ ره‌وشت و پرنسیپێک ئینسانی ! . بیانوه‌کانی  به‌رپاکردنی جه‌نگ له‌ دژی عێراق جگه‌ له‌ درۆیه‌کی گه‌وره‌ هیچ شتێکی تر نه‌بوون،ئه‌م جه‌نگه‌ له‌ده‌ره‌وه‌ی شه‌رعیه‌تی نێو ده‌وله‌تی به‌رپاکرا که‌ خۆی له‌ یاساکانی نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتوه‌کاندا ده‌بینێته‌وه‌، ئه‌و یاسا و شه‌رعیه‌ته‌ی که‌ خۆی له‌ راستیدا شتێک نیه‌ جگه‌له‌ یاسای جه‌نگه‌ل ، یاسای به‌هێزه‌کان مافی خواردنی بێهێزه‌کانیان هه‌یه‌!. ئه‌ودرندایه‌تیه‌ی رۆژانه‌ له‌ شاشه‌ی ته‌له‌فزیۆنه‌کان و سایته‌کانی ئه‌نته‌رنێتدا ده‌بینرێت هێنده‌ دلره‌قانه‌یه‌، هێنده‌ نامرۆڤانه‌یه‌ هێچ پێنوسێک ناتوانێت وه‌سفی بکات،عێراق ئێستا ئیتر وولاتێکه‌ ده‌سه‌لاته‌که‌ی له‌ رێگه‌ی پۆلیسه‌کانیه‌وه‌ چاوی ئینسان به‌ درێل هه‌لده‌کۆلن و ئۆبۆزسیۆنه‌که‌شی به‌ به‌رچاوی کامێراوه‌ به‌ قه‌مه‌و کێرد و به‌ده‌م وتنه‌وه‌ی الله‌ و اکبره‌وه‌ ئینسان سه‌رده‌برن! عێراقی ئه‌مرۆ به‌ پیت و به‌ره‌که‌ت ترین زه‌وی به‌رهه‌م هێنانی سیدی ئینسان سه‌ربرینه‌! به‌ دلنیایه‌وه‌ عێراقیش وه‌ک ئه‌فغانستانی ده‌یه‌ی هه‌شتاکان  له‌م پێنچ ساله‌ی دوایدا به‌شی چه‌ندین ده‌یه‌ی داهاتوو ترۆریستی به‌رهه‌م هێناوه‌ که‌ له‌داهاتودا ناوچه‌ی رۆژهه‌لاتی ناوه‌راست بۆ چه‌ندین سال به‌ده‌ستیانه‌وه‌ ده‌نالێنێت ! جێی سه‌رنجه سه‌ره‌رای ئه‌و هه‌موو کاره‌ساته‌ گه‌ورانه‌‌ هێشتا میدیای کوردی به‌شێوه‌یه‌کی گشتی به‌م سیناریۆ و گۆماوی خوێنه‌ی که‌له‌ عێراقدا وه‌رێخراوه‌ ده‌لێ ( پرۆسه‌ی ئازادی عێراق!!) ، ئه‌مه‌ریکا به‌ فه‌رمی چ له‌ روی سیاسی و چ له‌ روی یاساییه‌وه‌ خۆی به‌ داگیرکه‌ر ئه‌ناسێنێ ، که‌چی هێشتا میدیای کوردی ئه‌و به‌ رزگارکه‌ر ده‌ناسێنێت! سه‌رنج دانێکی کورت له‌ ئاماره‌کان**‎‎‎ ره‌نگه‌ له‌ هه‌ر به‌لگه‌ هێنانه‌وه‌یک دروستر راستیه‌کان بخاته‌روو، ده‌بێت ئه‌وه‌ش بوترێت ئه‌م ئامارانه‌ هێشتا گۆشه‌یه‌ک له‌ راستیه‌ تاله‌ کانی ژیانی رۆژانه‌ی عێراقیه‌کانه‌..                                      
درێژه‌ی بابه‌ت...


دیمه‌نێک له‌ کاره‌ساتی هه‌له‌بجه‌

  ئێواره‌یه‌کی کۆتایی زستانی سالی هه‌زارو نۆسه‌دو هه‌شتاو هه‌شت بوو، تازه‌ سروشت رووه‌و به‌هار هه‌نگاوه‌ی هه‌لگرتبوو، هێشتا به‌فری میری مێزه‌ره‌ سپیه‌که‌ی  سه‌ری لانه‌دابوو ، هێشتا گولاله‌ سوره‌کانی لاقه‌تپالی شنرۆێ چرۆیان ده‌ر نه‌کردبوو ، هێشتا باخه‌کانی هه‌ورامان بۆن و به‌رامه‌یان رێبوارانی کاس نه‌کردببو ، هێشتا ده‌نگی کنا له‌یلا ره‌نگ و بۆی هه‌ورامانی  ره‌نگین نه‌کردبوو، هێشتا به‌فراوی ئاوێسه‌ر خواردنه‌وه‌ی ئاشقانی مه‌ست نه‌کردبوو ، چناره‌ بالا به‌رزه‌کانی گولان پرچه‌کانیان به‌ نه‌سیمی شاره‌زوور شانه‌ نه‌کردبوو ، له‌ ناکاو دنیا ره‌نگی خۆله‌مێشی گرت ، له‌چه‌ند ساتێکی که‌مدا  له‌گه‌ل بارینی مه‌رگدا شارێک به‌ پێوه‌ مرد ! ، یه‌که‌م جاربوو له‌ شاره‌زووره‌که‌ی نالی و حه‌بیبه‌دا له‌جیاتی بارانو ره‌حمه‌تی خوا  مه‌رگ ببارێ ، یه‌که‌م جاربو بۆنی سێو   نێردراوی خوا بێو پاسپۆرتی مه‌ره‌گ و ئه‌و دنیای هه‌ل گرتبێ ، یه‌که‌م جاربوو بۆنی سیر مژده‌ی قیامه‌تبدا ، یه‌که‌م جار بوو گوله‌باخه‌کانی  باخی میری پێش ئه‌وه‌ی چرۆبکه‌ن هه‌لوه‌رین.. یه‌که‌مم جاربوو له‌ مێژووی دوورو درێژی ئه‌م وولاته‌دا  باوک بۆ رزگار کردنی گیانی خۆی به‌سه‌ر ته‌رمی  منداله‌که‌یدا باز هه‌لبدا‌......

درێژه‌ی بابه‌ت...


    چیرۆكی سه‌رهه‌لدانی رێكخراوه‌ ئیسلامیه‌ جیهادیه

                                                          ئاماده‌کردن و وه‌رگێرانی هه‌ورامان علی

                                                                  ده‌یه‌ی هه‌شتاکانی سه‌ده‌ی رابردوو؛  ده‌یه‌ی سه‌رهه‌لدانی رێکخراوه‌ ئیسلامیه‌ ملیتانته‌کانه. بلاوبونه‌وه‌ و سه‌رهه‌لدانی خێرای ئه‌م رێکخراوه‌ ترۆریست و ده‌مارگیرانه‌،به‌پێچه‌وانه‌ی ئیدعا پوچه‌کانی خۆیان، نیشانه‌ی وشیار بونه‌وه‌ی کۆمه‌لگه‌کانی رۆژهه‌لات نه‌ بوو ،به‌ گرنگی وبه‌رهه‌ق بونی لێگدانه‌وه‌و تێگه‌یشتنه‌ ئاینیه‌کان بۆ ژیان و کێشه‌و گیروگرفته‌کانی ،به‌لکه‌ ئه‌وه‌ پیلانی داموده‌زگا خۆرئاوایه‌کان به‌ گشتی و به‌ دیاری کراوی پیلانی "سی. ئای. ئه‌ی" بوو، که‌ به‌ کۆمه‌کی ده‌وله‌ته‌ کۆنه‌په‌رسته‌کانی رۆژهه‌لا‌تی ناوه‌راست و دام و ده‌زگا هه‌واگری و ئه‌منیه‌کانیان ؛ئه‌م داروده‌ستانه‌یان سازداو دواتر به‌ریان دانه‌ گیانی ئه‌و کۆمه‌لگایانه‌. که‌م نین ئه‌وانه‌ی له‌م رۆژهه‌لاتی ناوه‌راسته‌دا فریوی ته‌بلیغاتی فریوکارانه‌ی دژی ئه‌مریکای و دژی خۆرئاوابوونی ئه‌م ره‌وت و داروده‌ستانه‌ ده‌خۆن! بێئاگا له‌وه‌ی به‌بێ کۆمه‌کی مادی و مه‌عنه‌وی" سی. ئای. ئه‌ی"  سه‌هه‌لدان و گه‌شه‌کردنی ئه‌م داروده‌ستانه‌ مه‌حال بوو ؛که‌وایه‌ با جارێکی تر لاپه‌ره‌کانی مێژووی سه‌رهه‌لدانیان بخوێنینه‌وه‌. درێژه‌ی بابه‌ت...


ئه‌م وولاته‌ی ئێمه‌ له‌ زۆر رووه‌وه‌ ده‌كرێ به‌ وولاتی سه‌یرو سه‌مه‌ره‌كانی دنیا  ناوی بهێنری ، ئێمه‌ ئه‌گه‌رچی  ته‌نیا نزیكه‌ی ٥ ملیۆن كه‌سین كه‌چی  حكومه‌ته‌كه‌مان له‌ حكومه‌ته‌كه‌ی وولاتی چین كه‌ زیاتر له‌ ملیارو نیوێك ئینسانه‌  وه‌زیری زۆر تره‌ ! تا دووسی سال له‌مه‌وبه‌ر دوو وه‌زیری پیشه‌سازیمان هه‌بوو كه‌چی مه‌سینه‌و پلیته‌ی چرا‌ش له وولاتی ‌ چینه‌وه‌ ده‌هێنین   ، دوو وه‌زیری كاره‌بامان هه‌یه‌ كه‌چی له‌ شه‌و رۆژێكدا دوو كاتژمێر كاره‌بایی به‌رده‌واممان نیه‌. سه‌ره‌ رای ئه‌وه‌ی جوگرافیای كوردستان و ئاو هه‌واكه‌ی‌ به‌یه‌كێك له‌ باشترین ناوچه‌كانی دنیا دێته‌ ژماردن بۆ كشتوكال و دوو وه‌زیری كشتوكالیشمان هه‌بوو كه‌چی تورو پیازیش له‌ئێران و ئه‌رده‌نه‌وه‌ ده‌هێنین ، نه‌وتی یه‌ده‌كی كوردستان به‌شی چه‌ندین ده‌یه‌ی هه‌موو كیشوه‌ری ئه‌وروپا ده‌كات و  كه‌سێك نیه‌ گومانی هه‌بێت كه‌ ئێمه‌ له‌سه‌ر ده‌ریایه‌ك نه‌وت دانیشتوین كه‌چی خه‌لكی له‌م كوردستانه‌دا له‌ ‌ سه‌رمادا گیانیان له‌ ده‌ست ده‌ده‌ن، بۆ نه‌گبه‌تی جارو باریش له‌ توركیاوه‌ نه‌وت و به‌نزینمان بۆ دێت! درێژه‌ی بابه‌ت...


به‌پێی راپرسیه‌كی که‌نالی ئاسمانی جه‌زیره‌ی قه‌ته‌ری 54% شه‌قامی عه‌ره‌بی لایه‌نگری خۆیان بۆ له‌شکر کێشی سوپای فاشستی تورکیا بۆ سه‌ر هارێمی کوردستان راگه‌یاندووه‌. که‌نالی جه‌زیره‌ یه‌کێک له‌ ناسراوترین و جێ برواترین که‌ناله‌کانی راگه‌یاندنی دنیای عه‌ره‌بیه‌ و ده‌کرێت بوترێت تا راده‌یه‌کی زۆر ئه‌م ده‌نگدانه‌ ره‌نگدانه‌وه‌ی بۆچونی شه‌قامی عه‌ره‌بییه‌.  ئه‌م ده‌ره‌نجامه‌ چه‌ند راستیه‌کی تالی له‌ خۆیدا حه‌شارداوه‌ ، یه‌که‌میان ئه‌مه‌ نیشانه‌ی زالبونی ره‌وتی نه‌ته‌وه‌یی و شۆڤێنیزمی ئاودراو به‌ فاشێزمی ئیسلامییه‌ له‌ ولاتانی عه‌ره‌بی دا . دووه‌م شکستی سیاسی و دبلۆماسی و راگه‌یاندنی حزب و رێکخراوه‌ کوردستانیه‌کانه‌ به‌گشتی و ئه‌وانه‌ی پارتی و یه‌کێتی به‌تایبه‌تی له‌ ‌گه‌یاندنی کێشه‌كانی خه‌لکی کوردستان و ئامانجه‌ شاراوه‌کانی له‌شکرکێشی توکیا بۆسه‌ر هه‌رێمی کوردستان به‌رای گشتی وولاتانی عه‌ره‌بی درێژه‌ی بابه‌ت...


...........باچیتر خۆمان فریو نه‌ده‌ین عێراقی تازه‌ پره‌ له‌ صدام و علی كیمیاوی! ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌مرۆ ناتوانن وه‌ك دوێنی به‌ چه‌كی كیمیاوی و هه‌لمه‌تی ئه‌نفال ره‌وانه‌ی دۆزه‌خمان كه‌ن له‌ داماوی و بێده‌سه‌لاتیاندایه‌ نه‌ك له‌گۆرانی ئه‌قلیه‌تی شۆڤێنستی و ئه‌نفالچیه‌تییان      .   

     له‌وه‌ته‌ی ده‌وله‌تی تازه‌ی عێراق له‌ دوای جه‌نگی جیهانی یه‌كه‌مه‌وه‌ دروست بووه‌ خه‌لكی كوردستان قوربانی سه‌ره‌كی ئه‌م وولاته‌ بوون ، هیچ كاتیش رژێمه‌ سیاسیه‌كه‌ی ده‌وله‌تی عێراق به‌بێ سه‌ركوت و داپلۆسین نه‌یتوانیوه‌ وولات به‌رێوه‌ ببات ، هه‌ر بۆیه‌ قوربانی داهاتوی عێراق ئه‌وانه‌ن هێشتا پێیان وایه‌ له‌ ولاته‌دا ئومێدێك ماوه‌ . تاكه‌ رێگا له‌ به‌رده‌م خه‌لكی كوردستاندا جیا بونه‌وه‌و دامه‌زراندنی ده‌وله‌تی سه‌ربه‌خۆیه‌،زوو نیه‌ و سبه‌ینێش دره‌نگه‌، ئه‌مه‌ كه‌م ده‌ردی سه‌ر ترین رێگایه له‌ به‌رده‌مماندا‌.     

درێژه‌ی بابه‌ت...


رێكخراوی عره‌بی بۆ زانست و رۆشنبیری و په‌روه‌رده‌ له‌ دوا راپۆرتی خۆیدا رایگه‌یاند كه‌ ژماره‌ی نه‌خوێده‌وارانی وولاتانی عه‌ره‌بی گه‌یشته‌ نزیكه‌ی 100 ملیۆن ئینسان ! به‌پێی دواین ئامار ژماره‌ی دانیشتوانی  وولاتانی عه‌ره‌بی 335 ملیۆنه كه‌سه‌ ، به‌م پێیه‌ یانی 30٪ دانیشتوانی ئه‌م وولاتانه‌ نه‌خوێنده‌وارن . سه‌ره‌رایی گه‌وره‌یی ئه‌م ژماره‌یه‌، به‌لام هێشتا ئه‌م ئاماره‌ گه‌وره‌یی كاره‌ساته‌كه‌ نیشان نادات. هه‌لبه‌ته‌ ئه‌وه‌ رۆشنه‌ له‌ دنیایی ئه‌مرۆدا نه‌خوێنده‌واری به‌مانا كلاسیكیه‌كه‌ی ( یانی نه‌زانینی ئه‌لف و بێ) نایه‌ت ،به‌لكو ئه‌مرۆ ئیتر له‌ سه‌ده‌ی بیست و یه‌كه‌مدا ‌كۆمه‌لگایه‌ك به‌ نه‌خوێنده‌وار له‌ قه‌له‌م ده‌درێت كه‌ له‌رووی ته‌كنه‌لۆژیاوه‌ هه‌ژار بێت، ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ پێوانه‌بێت ئه‌وا وولاتانی عه‌ره‌بی له‌ ریزی كۆمه‌لگا هه‌ره‌ دواكه‌وتووه‌كانی جیهانن . به‌پێی راپۆرتێكی كه‌نالی ئاسمانی ئه‌لجزیره‌ ته‌نیا 9٪ دانیشتوانی ئه‌و وولاتانه‌ كۆمپیوته‌ر به‌كار ده‌هێنن، ئه‌وه‌ به‌جیا له‌وه‌ی ئه‌وانه‌ش كه‌ توانایی به‌كارهێنانی كۆمپیوته‌ریان هه‌یه‌ له‌ چ بوارێكدا به‌كاری ده‌هێنن! درێژه‌ی بابه‌ت...


تیرۆری درندانه‌ی بنازیر بۆتۆ (1953_2007) سه‌ره‌ک وه‌زیرانی پێشوو یه‌کێک له‌ به‌هێزترین پالێوراوه‌کانی هه‌لبژادنه‌کانی ئه‌مسال درگایی جه‌نگی ناوخۆیی له‌ پاکستاندا خسته‌ سه‌ر گازه‌را‌ی پشت. پاکستان سالانێکی دوورو درێژه‌ گیرۆده‌ی کێشمه‌کێشێکی سیاسی خوێناویه‌ که‌ تێیدا هێزه‌ سیاسیه‌کانی له‌ رێگه‌ی تیرۆرو توندوتیژی و کوده‌تاوه‌ ده‌سه‌لات ئالوگۆر ده‌که‌ن ! له‌م نێوه‌دا ئیسلامی سیاسی ده‌ستێکی بالای هه‌یه‌ له‌ خۆشکردنی ئاگری شه‌رو کوشتار  نه‌ک ته‌نیا له‌ ناو خۆی وولاتدا ، به‌لکو له‌ ئاودیو کردنی تیرۆر بۆ کشمیری هندستان و ئه‌فغانستان و ته‌نانه‌ت ئه‌وروپاش.... درێژه‌ی بابه‌ت...






ته‌واوی په‌ڕگه‌کانی وێبلاگ


ژماره‌ی کرته‌کان له‌م بلاگه‌