|
جەنگی کەنداوی دووەم، ھۆکار و ئاکامەکانی. ... دیاری نهکراو
له "مهلای خهتێ" وه تا علی قهرهداغی ... دیاری نهکراو
له "مهلای خهتێ" وه تا علی قهرهداغی ههورامان علی رۆلی ئاینی ئیسلام له ژێردهستهیی میللهتی کوردا گهلێك فراوانه من لهم چهند دێرهدا نامهوێت بچمه سهری، مێژووی کۆن و نوێی ئێمه پره له کارهساتی جۆراوجۆر که ئاین رۆلی سهرکی له خولقاندنیدا ههبووه و ههیه. یهکهمین ئهنفال و لهخوێن ههلکێشانی خهلکی کوردستان لهسهردهستی سوپای ئیسلام و له فتوحاتی ئیسلامیهوه دهستی پایکرد، یهکهمین ئهنفال له جهلهولاوه دهستی پێکرد ، سالی 15ی کۆچی سوپایی داگیرکهری ئیسلام تهنیا له پێدهشتهکانی جهلهولادا دهییان ههزار کوردیان رهشهکوژی کردو وهك پیشهیی ههمیشهییان مالو حالیان تالان کردن و ژن مندالهکانیان وهك کهنیزه و کۆیله و غهنیمهی جهنگ له نێو خۆیاندا دابهشکرد. لهو مێژووه بهدواوه ههمیشه ئاین به گشتی و ئاینی ئیسلام به تایبهتی رۆلی سهرهکیان له هێشتنهوهی کورد به ژێردهستی بینیووه. درێژهی بابهت... عێراق دوای حهوت سال جهنگ ، روبارێك خوێن و دهریایهك تاوان. ... دیاری نهکراو
عێراق دوای حهوت سال جهنگ ، روبارێك خوێن و دهریایهك تاوان. ههورامان علی دوو سال لهمهوبهر بهبۆنهی یادی پێنج سالهی جهنگی عێراقهوه بابهتێکم ئامادهکرد که له پێشهکیهکهیدا نوسیبووم ( ئهم رۆژانه تهمهنی داگیرکردنی عێراق له لایهن ئهمهریکاوه لهپێجهمین سال رۆژی خۆی تێپهری ، به درێژایی پێنج سالی رابردوو عێراق میدانی کێشمهکێشێکی خوێناوی بوو لهپێناو ساغکردنهوهی بهرژهوهندی جیاوازی هێزه ناو خۆیی و جیهانیهکان ،ئاکامی ئهم کێشمهکێشه خوێناویه کارهساتێکی کهم وێنهی مرۆیی خولقاند، ئهگهر له مێژووی مرۆڤایهتیدا جهنگ و پێکدادانه خوێناویهکان پهیرهویان له جۆرێک یاسا و رێسای جهنگ کردبێت ، بێگومان ئهو شێوازه درندانهیهیی له جهنگی عێراقدا پهیرهوی لێدهکرێت بێبهریه له ههرجۆره یاساو رێسایهک، لهههر جۆره رهوشت و پرنسیپێک ئینسانی ! . بیانوهکانی بهرپاکردنی جهنگ له دژی عێراق جگه له درۆیهکی گهوره هیچ شتێکی تر نهبوون، ئهم جهنگه لهدهرهوهی شهرعیهتی نێو دهولهتی بهرپاکرا که خۆی له یاساکانی نهتهوهیهکگرتوهکاندا دهبینێتهوه، ئهو یاسا و شهرعیهتهی که خۆی له راستیدا شتێک نیه جگهله یاسای جهنگهل ، یاسای بههێزهکان مافی خواردنی بێهێزهکانیان ههیه!. ئهو درندایهتیهی رۆژانه له شاشهی تهلهفزیۆنهکان و سایتهکانی ئهنتهرنێتدا دهبینرێت هێنده دلرهقانهیه، هێنده نامرۆڤانهیه هێچ پێنوسێک ناتوانێت وهسفی بکات،عێراق ئێستا ئیتر وولاتێکه دهسهلاتهکهی له رێگهی پۆلیسهکانیهوه چاوی ئینسان به درێل ههلدهکۆلن و ئۆبۆزسیۆنهکهشی به بهرچاوی کامێراوه به قهمهو کێرد و بهدهم وتنهوهی الله و اکبرهوه ئینسان سهردهبرن! عێراقی ئهمرۆ به پیت و بهرهکهت ترین زهوی بهرههم هێنانی سیدی ئینسان سهربرینه! به دلنیایهوه عێراقیش وهک ئهفغانستانی دهیهی ههشتاکان لهم پێنچ سالهی دوایدا بهشی چهندین دهیهی داهاتوو ترۆریستی بهرههم هێناوه کهله داهاتودا ناوچهی رۆژههلاتی ناوهراست بۆ چهندین سال بهدهستیانهوه دهنالێنێت! جێی سهرنجه سهرهرای ئهو ههموو کارهساته گهورانه هێشتا میدیای کوردی بهشێوهیهکی گشتی بهم سیناریۆ و گۆماوی خوێنهی کهله عێراقدا وهرێخراوه دهلێ ( پرۆسهی ئازادی عێراق!!) ، ئهمهریکا به فهرمی چ له روی سیاسی و چ له روی یاساییهوه خۆی به داگیرکهر ئهناسێنێ ، کهچی هێشتا میدیای کوردی ئهو به رزگارکهر دهناسێنێت! سهرنجدانێکی کورت له ئامارهکان رهنگه له ههر بهلگه هێنانهوهیک دروستر راستیهکان بخاتهروو، دهبێت ئهوهش بوترێت ئهم ئامارانه هێشتا گۆشهیهک له راستیه تاله کانی ژیانی رۆژانهی عێراقیهکانه.. ) . سهرهرای تێپهربونی دووسالی تریش ئامارهکان تادێ قهبهتر دهبن و روباره خوێنهکانی سهر شهقام و کۆلانهکانی عێراقش تادێ درێژتر دهبن ، تهقینهوهکانی چهند رۆژی رابردوی بهغداد و باقی شارهکانی تر ئاماژه بهوه دهکهن بهم نزیکانه ئهو مێژوه خوێناویه کۆتایی نایهت. درێژهی بابهت... حوشتر و قاپ قاپ، سعودیه و ڤالانتین ! ... دیاری نهکراو
حوشتر و قاپ قاپ، سعودیه و ڤالانتین ! ههورامان علی خۆشهویستی و هاورێیهتی یهکێك له ئاکارو رهوشته بهرزهکانی مرۆڤه، ژیان بێخۆشهویستی گۆرستانێکی خامۆشه، مرۆیهك دوربێت له خۆشهویستی و خۆشویستن بێگومان له رووی دهرونیهوه به مرۆڤێکی نهخۆش دهژمێردرێت. ئهو کۆمهلگایانهی ئیسلام تێیاندا بالادهسته و توشی ڤایرۆسی وههابی هاتون ، نوقمی رق و کینهو رهتکردنهوهی بهرامبهر هاتون ، مرۆڤ کوشتن ، توندوتیژی ، بێرێزی و سوك تهماشاکردنی ژیان و مافه بنهرهتیهکانی مرۆڤ له سیما سهرهکیهکانی ئهو کۆمهلگایانهیه...مرۆ لهو کۆمهلگایانهدا که کۆمهلگایهکی مردو پهرستن، بۆ مردن دهژین نهك بۆ ژیان. ئهوه رێکهوت نیه که کۆمهلگا ئیسلامیهکان بونهته گهورهترین بهرههم هێنهری و ههنارده دهرهوهی مرۆڤی تیرۆریست و مرۆڤ کوژ! ئهوه بهرههمی ئهو کولتور و ئایدیا و بیرکردنهوه نهخۆشهیه که پێیان وایه ئهوان راستی رههایان لایهو باقی مرۆڤایهتی له نهزانی و نهفامیدا نوقم بون! ئهوانێك که لهسهر پاشماوهی داهێنانهکانی ئهو ( نهفام و نهزانانه ) دهژین. چهند دیمهنێکی عێراقی تازه! ... دیاری نهکراو
چهند دیمهنێکی عێراقی تازه! ههورامان علی مالی ئهنتهرنێتم ئاوهدان کرد که ههلومهرجێکی وای خولقاندووه منێك بهم تهپلی سهری گۆی زهویهوه (فینلهند) له کاتی خۆیدا ئاگاداری روداوهکانی ولات ببم. بههۆی مالپهری فهیسبوگهوه و له رێگهی کۆمهلێك هاورێی ئازیزمهوه ، ههندێك وێنه و دۆکۆمێنتیان بۆ ناردبوم که بهراستی له ناخهوه ههژاندمیان ، به ئیجازهی ئهو ئازیزانه بریارم دا ئێوهش بیان بینن. دیمهنی یهکهم
ئهمه شاری کهربهلایه، مانگ نیه سهدان ههزارکهس سهردانی مهزاری حسن و حسێن نهکهن ، دهسهلاتدارانی تازهی شارهکه پێیان وایه سالانه ملیۆنهها دۆلار به هۆی ئهم گهشتیارانهوه دهرژێته قاسهی شارهوانی کهربهلاوه ، بهم حالهشهوه عهرهبانه رۆلی تهکسی دهبینێت. لهوانهیه ئهنجومهنی پارێزگای کهربهلا زۆر ژینگه پارێزبن و لهم رێگهیهوه و بههۆی بهکارنههێنانی ئوتۆمبێلهوه رێژهی گازه زیانبهخشهکان کهم دهکهنهوه! یان رهنگه ئهم تهکسیهی سهدهی بیست و یهك جگه له خزمهتگوزاری ( سهواب )یشی هه بێت بۆ ئیمانداران! بۆ نا، ئاخر ( حسێن)یش که ئهمان هاتون بۆ زیارهتی زۆر به ئازارهوه سهری نایهوه!. درێژهی بابهت... پرسیارێك بۆ مێژوو ... دیاری نهکراو
ئهوهی لێرهدا دهیبیستن بیرهوهریهکی تایبهتی خۆمه له سهر کارهساتی ههلهبجه به سوپاسهوه به دهنگی هاورێی خۆشهویستم سوهام محمد و میکساج و مۆسیقای خۆمه. http://www.youtube.com/watch?v=kGGwQNgBZ3E
تاوانهکهی ابو لوئی و تاوانبارانی کیمیابارانهکهی ههلهبجه! ... دیاری نهکراو
تاوانهکهی ابو لوئی و تاوانبارانی کیمیابارانهکهی ههلهبجه! ههورامان علی سالی 1990 ئهو کاتهی له ئهمنه سورهکهی سلێمانی ( که به ههق خهلکی ناوی نابوو باستیلهکهی کوردستان )زیندانی بوم ،ههموو ئهو ماوهیهی له وێبوم له زیندانی تاکه کهسیدا بووم. جاروبار ئهو کاتانهی جهلادهکان له دهرهوه ئهبوون لهگهل هاو زیندانیهکانی تردا له ژێر دهرگاکانهوه گفتوگۆی جۆراو جۆرمان دهکرد ، دیاره زۆربهی باسوخواسهکانمان سیاسی بون ، ئهوکات ئێـمه ناچار بوین به ژماره نهك به ناو یهکتری بانگ بکهین ،چونکه گهر جهلاد و سهجانهکان گوێیان له دهنگمان ببوایه ، ئهوا ئهشکهنجهیهکی زۆرمان مسۆگهر دهکرد، یهکێك له هاو زیندانیهکانم که ناومان نابوو 4 ، چهند سال لهوهوپێش به تاوانی لایهنگری رێكخستنهکانی کۆمهلهی رهنجدهران زیندانی کرابوو ، له عفواتهکهی دوای ئهنفالهکان ئازاد کرابوو، بهلام دوباره لهسهر ههمان مهسهله دهستگیر کرابویهوه، درێژهی بابهت... پاکستان و گرێکوێرهی ئیسلامی سیاسی ... دیاری نهکراو
پاکستان و گرێکوێرهی ئیسلامی سیاسی
ههورامان علی تیرۆری درندانهی بنازیر بۆتۆ (1953_2007) سهرهک وهزیرانی پێشوو یهکێک له بههێزترین پالێوراوهکانی ههلبژادنهکانی ئهمسال درگایی جهنگی ناوخۆیی له پاکستاندا خسته سهر گازهرای پشت. پاکستان سالانێکی دوورو درێژه گیرۆدهی کێشمهکێشێکی سیاسی خوێناویه که تێیدا هێزه سیاسیهکانی له رێگهی تیرۆرو توندوتیژی و کودهتاوه دهسهلات ئالوگۆر دهکهن ! لهم نێوهدا ئیسلامی سیاسی دهستێکی بالای ههیه له خۆشکردنی ئاگری شهرو کوشتار نهک تهنیا له ناو خۆی وولاتدا ، بهلکو له ئاودیو کردنی تیرۆر بۆ کشمیری هندستان و ئهفغانستان و تهنانهت ئهوروپاش.... درێژهی بابهت... ... دیاری نهکراو
مندالانی گهزه له چاوهروانی "بابا نوئێل" دا گیانیان لهدهستدا! ... دیاری نهکراو
ههورامان علی
له گهرمهی خۆ ئامادهکردنهکانی جهژنهکانی کرسمس و پێشوازی سالی نوێدا ، فرۆکهکانی ئیسرائیل ، زۆر درندانه کهرتی گهزهیان له خوێن و فرمێسك ههلکێشا، غافلگیرانه و له پێناو خولقاندنی ترس و مهرگدا، ههزاران تهن ئاگرو باروتیان بهسهر دانیشتوانی مهدهنیدا ، باراند. له راستیدا ئهوهی له گهزهدا رودهدات، ناکرێت ناوی جهنگی لێبنرێت ، جهنگ له نێوان دو سوپا، دو دهولهتدا بهرپا دهکرێت، ئاخر فهلهستینیهکان نه فرۆکهی ف 16 یان ههیه نه تانك و رۆکێتی دور هاوێژ، ئهوان تهنیا گۆشت و ئێسقانی خۆیان شك دهبهن تا بیکهنه بهمهتهرێز و بۆمب!. ئهوهی له ههفتهی رابردودا رویدا، قهتل و عامی دهستی ئهنقهستی خهلکێکی سیڤل و بێچهکه له لایهن سوپایهکی بههێزوچهکدار به پێشکهوتوترین جۆرهکانی چهکی کۆمهلکوژ! . تا ئێستا که من خهریکی نوسینی ئهم چهند رستهیهم ، ژمارهی قوربایهکانی حهوت رۆژی رابردو 465 کوژراو 2250 بریندارن که برینی گهلێکیان زۆر مهترسی داره و مهحاله بمێنن.تا ئێستا له نێو کوژراوهکاندا 21 ژن و75 مندالی تێدایه. درێژهی بابهت... سبهینی لهسهر ئهم روداوه شهقامی شارهکانی کوردستان شهپۆل دهدهن! ... دیاری نهکراو
ههورامان علی
هاورێیهکی فنلهندیم ههیه، به ناوی "هانو هالاوهری" ئهو ناو نیشانهی سهرهوه وتهی ئهوه .ئهو مرۆڤێکی چالاکی بواری بهرگریکردنه له مافهکانی پهنابهران و نوسهرێکی ناسراوه ، بهتایبهت له ناوچهی کاینوندا، ئهو خۆی به دۆستی کورد دهزانێت ، پێیوایه کورد یهکێکه له پێکهاته بنهرهتیهکانی خۆرههلاتی ناوهراست و بهبێ چارهسهرکردنی عادلانه کێشهی کورد، مهحاله ئارامی له رۆژههلاتی ناوهراستدا بهرپا بکرێت. ئهو خۆی ئاگاداری چهند روداوی گرنگی مێژووی تازهی ئێمهیه ، ههروهها لهرێگهی منیشهوه چهند زانیاری تریش، لهوانه له سهر روداوهکانی 17 سالی رابردوی باشوری کوردستانی ، بهدهست هێناوه. ههفتهی رابردو لهوه ئاگادارم کردهوه، که دادگایی تاوان بارانی مهرگهساتی ههلهبجه بهرێوهیه، زۆر خۆشحال بوو بهوهی ئاگاداری ئهم روداوه مهزنهیه، ئهو پیشتر لهسهر تاوانی ههلهبجه زانیاری ههبوو ، من زۆر مهسهلهم له سهر ئهو کارهساته بۆ باسکردبوو، وهلامی زۆرێك له پرسیارهکانیم دابویهوه، داوای لێکردم که له ساتهوهختی دادگایی کردنهکهدا ئاگاداری بکهم ، ئهو ههموجارێک دهگوت ئهوهی له ههلهبجهدا رویداوه، له کارهساتهکهی ناکازاکی و هێرۆشیما کهمتر نیه ، ئهوهی له ئهنفالدا روی داوه له هۆلۆکۆسی جولهکهکان کهمتر نیه، خودی پشتگوی خستنی ئهم روداوه مێژوویانه له مێژووی مرۆ ڤایهتیدا نیشانهی لهدهستدانی دادپهوهریی و مایهی شهرمهزاریه!. درێژهی بابهت... ئیشی خوا ... دیاری نهکراو
ئهمهی له خوارهوه دهیخوێنیتهوه بهشێکه له بیرهوهریهکانی سهردهمی منالیم و بۆ مالپهری "تهوێله " ئامادهم کردبوو. ههورامان علی زمان و پردهکهی زهلمدوای ئاش بهتال سوپای بهعس که هاتهوه ناوچه ئازاد کراوهکان ههرچی تهپۆلکهیهکی بهرزیان دهدی یهکسهر مۆلگهیهکی سهربازیان له سهر بنیات دهنا ، له چهقی تهوێلهدا لای خهستهخانهکه بارهگای سریه بوو، لهسهردهگا مۆلگهیهک ، له لای دهمهرهسورای چلانه مۆلگهیه وه له پشت مالی خۆمان له وهراوهر مۆلگهیهکی تریان بنیات نابوو ، به بیرم دێ یهکێک له سهربازهکانی مۆلگهکهی پشت مالی خۆمان ناوی عهباس بوو ، کورێکی رهشتالهی درێژ بوو ، عهباس ههموو ماوهی سهربازیهکهی له تهوێله بهسهر برد ، جارێکیان دایکم و ژنانی گهرهک نانیان دهکرد ، نانی ههورامی ،عهرهبهکان پێیان دهوت( خبز ورق) . من و زاهێری مام جمیل و بههمهن ستار و شاهۆ و سهگهکهی ( بی بی ) لهبهردهم مۆلگهکهدا له سهربانی مامۆ بله ههلماتێنمان دهکرد، عهباس له مۆلگه سهربازیهکهدا دانیشتبوو جگهرهی ئهکێشا ، منی بانگ کرد ، داوای لێکردم چهند ( خبز ورق) ی بۆ بهێنم ، چوم بۆ لای ژنهکان و بهدایکمم ووت ، ئهویش دوو موچه نانی دایهدهستم و هێنام بۆ سهر بازهکان ، عهباس زۆر خۆش حال بوو که کهم کهم فێری ههورامی بوو بوو، نهک ههر ئهو سهربازێکی تریش هه بوو ناوی جومعه بوو له سریه تهباغ بوو، ئهویش فێری ههورامی بوو بوو.جارێکیا عهباس مۆلهتی مانگانهی ههبو بوو که بچێتهوهو بۆ مالهوه ، خێزانهکهی له ناسریه بوو، له ئهسحابهسپی سلێمانی دابهزیبوو ویستبوی ئازایهتی خۆی بنوێنێ به حساب کوردی فێر بووه ،به ههورامی وتبووی گهراجی بهغدا له کوێیه؟ کابرای رێبوار جرتێکی بۆ دادریبوو ! پێی وتبوو ئهو زمانهی تۆ فێری بوی، تا پردهکهی زهلم بر دهکات! . مرۆڤ گهورهترین درنده و دانیشتووی سهر زهمینه! ... دیاری نهکراو
22.7.2008 بهپێی لێکدانهوهی ناوهنده زانستییهکان، تهمهنی ههسارهی زهوی نزیکهی 4600 ملیۆن ساله. لهم ماوه دوورودرێژهدا، ئهم ههسارهیه نیشتمان و زێدی ملیاردهها زیندهوهری جۆراوجۆر بووه و ههیه . زهوی وهك ههر تهنێکی تر لهم گهردوونه بێکۆتاییهدا پهیرهوی له یاساکانی گهشهکردنی سروشت دهکات. زهویش لهم ماوه دوورودرێژهدا چهندین قۆناغی گهشهکردنی تێپهڕکردووه، ملیاردهها گیانلهبهر و ڕووهکی له ئامێزی پر میهرهبانی خۆیدا گهوره کردووه، تهمهنی پهیدابوونی مرۆڤ، تهنانهت به شێوازه سهرهتاییهکهی که شتێکی له مهیمون زیاتر بوو، کۆن نییه. ناوهنده زانستییهکان ئهم ماوهیه به کهمتر له ملیۆنێك سال دهخهملێنن، لهوهتهی زیندهوهر لهسهر زهوی پهیدابووه ، هیچ گیانلهبهرێك هێندهی مرۆڤ نابهرپرسانه ههلسوکهوتی نهکردووه، گوایه مرۆڤ له ههموو گیانلهبهرهکانی تر وشیارتره، ئهمه بۆخۆی راسته، بهلام ههرگیز مرۆڤ له گیانلهبهرهکانی تر بهرپرسیارانهتر ههلسوکهوتی نهکردووه. کار و کردهوهی مرۆڤ ههر تهنیا سهرچاوهی بهدبهختی و کارهسات نهبووه بۆ خۆی ، بهلکه زیانی زۆری به ژینگه و نیشتمان و زێدی گیانلهبهران و ڕووهکیش گهیاندووه. ئێمه ئهگهرچی خۆمان به وشیارترین زیندهوهر دهزانین و خۆمان به سهرداری زهوی داناوه، باقی گیانلهبهرهکانی تر بهکهمتر له خۆمان چاولێدهکهین و به خزمهتکاری خۆمانیان دهزانین.......کهچی پهیوهندیه کۆمهلایهتیهکانی خۆمان، ئهو یاسا و رێسایانهی ژیان و ئهرك و مافهکانمان دیاری دهکهن، له زۆر بواردا کوتومت کۆپیهکی یاساکانی جهنگهڵن! من باسی پهیوهندییهکانی خوارهوه ناکهم، با لهسهرهوه دهست پێبکهین. مهگهر ئهنجومهنی ئاسایشی نێودهولهتی بهرزترین ئۆرگانی دهسهلاتداریهتی کۆمهڵگهی نێودهولهتی نییه؟ا، فهرموون با پێکهوه سهرنجی میکانیزم و پێوهرهکانی بریاردانی ئهم ئۆرگانه بدهین، پێموانییه کهس گومانی لهوه ههبێت که فاکتهری بنهرهتی و چارهنوسساز له بریاردانیدا پاراستنی بهرژهوهندی دهولهته بههێزهکانی دنیایه! ئهندامه ههمیشهییهکانی که تهنیا پێنج دهولهتن مافی ڤیتۆیان ههیه. مافی ڤیتۆ یانی چی، جگه لهوهی مافێکی یاسایی ئهو دهولهتانهیه تاههر بریارێك له بهرژهوهندی ئهواندا نهبوو جا با لهخزمهتی مرۆڤایهتیشدابێت، پوچهلبکرێتهوه! کهوایه بهرژهوهندی و هێز، رۆلی سهرهکی بگره له دیاریکردنی رێرهوی ژیانی ئێمهی مرۆڤدا تاقه رۆل دهبینن، ئایا ئهمه زۆر خراپتره نییه لهو لۆژیکهی که له جهنگهلهکاندا زاڵه؟ لهوێندهرێدا شێرك ههر لهبهر ئهوهی هێزی ماسولکه و چهپۆکهکانی بههێزن، مافی ئهوهی ههیه ئاسکێك بکوژێت بۆ خۆی و بێچوهكانی ژهمه خۆراکێکی ناسك و بهلهزهت دابین بکات! بهلام خواردنی گیانلهبهرهکان لهلایهن یهکترهوه تهنیا غهریزهیهکی سروشتییه و وهلامدانهوهیه به برسیهتی، لای مرۆڤ مهسهلهکه زۆر لهو غهریزهیه تێپهری کردووه. ئێمه نهك بۆ ژهمێك خۆراك ئامادهین ژیان له گیانلهبهرێك زهوت کهین، بهلکه بۆسهپاندنی بیروراکانمان، لهپێناو دابینکردنی بهرژهوهندیهکانمان ئامادهین میللهتێك قرکهین، ولاتێك لهسهر نهخشهی دنیا بسرینهوه! ژیانی ملیۆنهها مرۆڤ زهوت بکهین، ههر ئێستا بهشی نهك ههر لهناوبردنی میللهتێك چهك و هۆکاری لهناوبردنمان ههیه، بهلکه تهنیا چهکی ناوکی و ئهتۆمی و هایدۆجینییهکان بهشی نابوتکردنی دهیان جارهی گۆی زهوی دهکهن. درێژهی بابهت... سهدهی بیستویهك ، سهدهی بێ ئاودهستی ! ... دیاری نهکراو
ههورامان علی
سهدهی بیست و یهك به سهدهی پێشکهوتن و تهکنهلۆژیا ، سهدهی شۆرشی زانیاری ، سهدهی سهفهری مرۆڤ بۆ ئهستێرهکان، ناو دهبرێت؛ دهلێن له سایهی گهشهکردنی تهکنهلۆژیاوه جیهان بوهته گوندێکی چکۆله و ههمووان دهتوانین سود لهم پێشکهوتنه وهرگرین. بهههرحال راسته مرۆڤایهتی له سهدهی رابردودا چهندین ههنگاوی گهورهی له بواری زانست و زانیاریدا ناوه، بهلام ئهمه بهومانایه نیه که مرۆڤایهتی توانیبێتی بهسهر بهشی زۆری کێشه بنهرهتیهکانیدا زالبوو بێت؛ بهلکو کێشه بنهرهتیهکانی مرۆڤایهتی له زۆر بواردا نهك ههر چارهسهر نهکراون بهلکه خراپتر بوون . راسته مرۆڤایهتی توانیویهتی له رێگهی مانگه دهسکردهکانیهوه تۆری پهیوهندیهکانی دنیا بهیهکهوه ببهستێت و مرۆڤ له ههر گۆشهیهکی گۆی زهوی بێت، دهتوانێت به شوێنهکانی تری دنیاوه پهیوهندی بگرێت ، راسته مرۆ توانی کهشتی ئاسمانی رهوانهی مهریخ بکات ، خانهی زیندو کۆپیی بکات ......هتد. بهلام کاتێك سهرنجی ئامارهکانی برسیهتی ، ههژاری، نهخۆشی، شهر و پێکدادانه خوێناویهکان و باقی مهحرومیهتهکانی تری مرۆڤ دهدهیت ، ئهوسا بۆت دهردهکهوێت، ئهو پێشکهوتنانه هیچ نین لهئاست ئهو کارهساته گهورانهی مرۆڤایهتی بهدهستیانهوه دهنالێنێت. ئهگهر چی مرۆڤایهتی چوار دهییه لهمهوپێش توانی مرۆڤ بگهیهنێته سهر مانگ ، کهچی له سالی 2007 زیاتر له دوو ملیارو شهش سهد ملیۆن مرۆڤ بێبهشن له ئاودهست ( توالێت) ! بهراستی کارهساتێکی گهورهیه ئێمهی مرۆڤ له ههزارهی سێیهمی تهمهنی مرڤایهتیدا دهژین، کهچی هێشتا نهمان توانیوه سهرپهنایهك دابین بکهین بۆ خۆمان تا تێیدا سهر بهرزانه و دور له قبولکردنی سوکایهتی به شانو شکۆی خۆمان ، لهشمان رزگار کهین لهو پاشهرۆکانهی له ئهنجامی کرداری ههرسهوه دروست دهبن! . لەسێدارەدانی سەددام لە نێوان دادپەروەری و تۆلەسەندنەوەدا ... دیاری نهکراو
ههورامان علی دوای ههراوهوریایهکی زۆر ، سهرهنجام سهدام بهبهرچاوی کامێراوه ههلواسراو کۆتایی به ژیانی هێنرا.ئهگهرچی دادگایی سهدام و دارو دهستهکهی زیاتر له سالێکی خایاند، بهلام ئهم دادگایه هیچ جیاوازیهکی له دادگاکانی تری نهبوو که بهدرێژایی سهدهی رابردوو بۆ سهرۆککۆمار و سهرۆکوهزیرهکانی عێراق سازدراون. ئهم دادگایه، دادگای سهرکهوتوانی جهنگه بوو ، دورونزیک پهیوهندی به یاساوه نهبوو ، لهبنهرهتدا ئهم دادگایه سیاسی بوو ؛ ههربۆیه نهدهکرا بریارهکانیشی سیاسیانه نهبن. له ههلومهرجێکی سیاسسی دیاریکراودا که عیراقی پێدا تێدهپهرێت، بریاری لهسێدارهدانی سهددام ، بهرزان و عهواد ناتوانێت جگهله تۆلهسهندنهوهیهکی خێلهکی واوهتر بروات. ئهو روباری خوێنهی له عێراقدا وهرێکهوتووه مێژووهکهی گهلێک له تهمهنی سهدام کۆنتره، بهمردنی سهدامیش کۆتایی نایهت، ههرکهسێک ئهم راستیه نهزانێت بێگومان مێژووی ئهم وولاتهی نهخوێندوهتهوه. درێژهی بابهت... ئایا بۆش پێش ئهوهی کۆشکی سپی جێبهێڵێت جهنگی سێیهمیش بهرپادهکات؟ ... دیاری نهکراو
ههورامان علی
ماوهی زیاتر له سهدهیهکه خۆرههڵاتی ناوهڕاست بهدهست جهنگ و نائارامیهکانهوه دهناڵێنێت. ولاته ئیمپریالیستهکان ههر قۆناغهی به ناوێك و لهژێر پهردهی مهسهلهیهکی سیاسی، ئابوری، کۆمهڵایهتی و رۆشنبیریدا پرۆژهکانی خۆیان بهسهر ئهم ناوچه گرنگهی جیهاندا دهسهپێنن . له پاش کۆتایهاتنی جهنگی یهکهمی جیهانی و داڕوخانی دهوڵهتی عوسمانی، ناوچهکه دابهشکرا بهسهر سهرکهوتوانی جهنگدا، ئهوکات تازه نهوت لهم ناوچهیه دۆزرابوویهوه، دابینکردنی نهوت بۆ کۆمپانیا دهولهتییهکانی ولاتانی خۆرئاوا ڕۆڵی سهرهکی له دیاریکردنی شکڵ و شێوهی جوگرافیای سیاسی ناوچهکهدا بینی. له خۆرههلاتی نیوهدورگهی عهرهبیدا بهپێی پهیماننامهی سایس- بیکۆ، ههر چهند چاله نهوتێکیان جیاکردهوه و شێخێکیان وهک پاسهوان بهسهریانهوه دانا و ناوی دهولهتیان لێ نا. دهولهته ئیمپریالیستییهکان لهلایهك وهك بازارێکی گهورهی ساخکردنهوهی کالاکانیان و لهلایهکی تریشهوه وهك ناوچهیهکی ستراتیژی کهرهسهی خاوی پیشهسازیهکانیان چاو لهم ناوچهیه دهکهن. سنوره جوگرافییهکانی خۆرههلاتی ناوهراست، هیچکامیان نهك ههر سنوری نۆرماڵ و سروشتی نین، بهڵکو رێك پێچهوانهی خواست و ئارهزوو و بهرژهوهندی دانیشتوانی ناوچهکه دروستکراون . ئامانجی یهکهمی ئهم دابهشکردنه، بۆ ئهوه بوو ئاسانتر بتوانرێت دانیشتوانهکهیان کۆنتڕۆڵ بکرێن. سیاسهتی فهڕمی بهریتانیا که ڕۆڵی سهرهکی له دابهشکردنی ناوچهکهدا ههبوو، سیاسهتی ( پهرتکه و زاڵبه) بوو. تا جهنگی جیهانی دووهمیش دهولهته ئهوروپاییهکان ناوچهکهیان خستبووه ژێر رکێفی سیاسی و ئابوری خۆیانهوه، پاش جهنگی جیهانی دووهم و دامهزراندنی دهولهتی ئیسرائیل، ئهمهریکا بوو به یاریکهری سهرهکی گۆرهپانهکه. ئیتر لهو کاتهوه ناوچهی خۆرههلاتی ناوهڕاست، له بهر دوو هۆکاری سهرهکی بهشێك له ئاسایشی نهتهوهیی ئهمهریکا پێکدههێنێت : درێژهی بابهت... ڕهشهبای برسییهتی لهکوێوه ههلدهکات ؟ ... دیاری نهکراو
ههورامان علی
ئهم ساڵ جیهان ڕوبهڕوی قهیرانێکی گهورهی برسیهتی بووهتهوه . بهشێوهیهکی سهرسوڕهێنهر نرخی خۆراکه بنهڕهتییهکان بهرز بووهتهوه، ئهم ههلومهرجه به شێوهیهك ترسناکه ، که زۆرێك له رێکخراوه نێودهولهتیهکان هۆشدارییان دا ، گهر مرۆڤایهتی به زوویی وهلامی بنهڕهتی ئهم کێشهیه نهداتهوه ، ئاسایش و ئارامی کۆمهلایهتی زۆرێك له کۆمهلگهکان له ههر چوارلای زهویدا له مهترسی جدی دان!. ئاکامه دهستبهجێکانی شهپۆلی گرانی ئهم جاره ، پهیوهستکردنی 100 ملیۆن مرۆڤی تره به ڕیزی ههژارانێکهوه که ژمارهیان 854 ملیۆن کهسه و له ئهوپهری ههژاری دهژین ، بهردهوامی ئهم ههلومهرجه بۆ چهند مانگێکی تر زۆربهی ههره زۆری ئهم مرۆڤانه لهگهل مهرگ بهرهوروو دهکاتهوه . بهپێی راپۆرتهکانی رێکخراوی جیهانی خۆراك 37 وڵاتی جیهان پێویستیان به کۆمهکی به پهلهی خۆراکه و دانیشتوانهکانیان توشی کهم خۆراکی به کۆمهل هاتوون. گومانی تێدا نیه قهیرانه قوڵه ئابوریهکان ، دیاردهیهکی ههمیشهیی ڕژێمی سهرمایهداری هاوچهرخن. ئهم قهیرانانه به درێژایی تهمهنی سهرمایهداری بهردهوام بوون و ههر جارهی بهشێوازێك و له گۆشهیهکی گۆی زهویدا دهردهکهون. له بنهرهتدا ئهم قهیرانانه پهیوهندییان به ناکۆکیه پایهیی و میکانیزم و یاساکانی بازارهوه ههیه. ئهوهی قهیرانی ئهم جاره لهوانهی پێش خۆی جیادهکاتهوه، جیهانگیرییه؛ جیهانگیری وهك دواین قۆناغی گهشهکردنی سهرمایهداری ، ئابوری جیهانی بهشێوهیهکی توندوتۆڵ به یهکهوه ههلپێکراوه، که ههرجۆره کێشه و قهیرانێك له ههر گۆشه و که نارێکی دنیادا ڕوبدات، له ماوهیهکی کهمدا کاریگهری لهسهر ئابوری باقی بهشهکانی تری جیهان دادهنێت. درێژهی بابهت... ههژاری راستیهکان و ئامارهکان' ... دیاری نهکراو
ئامادهکردن و وهرگێرانی ههورامان علی
نزیکهی 160 سال له مهوبهر مارکس گهوره بیریار و فهیلهسوف لهسهر بناغهی ئهو لێکۆلینهوهو تێز زانستیانهی لهسهر رژێمی سهرمایهداری گهشهکردووی سهردهمی خۆی دایرشتبوو، رایگهیاند که ئهو رژێمه تازهیهش له سهر بناغهی کۆیلهتی ئینسان دامهزراوه و درێژکراوهی رژێمه چهوسێنهرهکانی پێش خۆیهتی و نهک ههر ناتوانێت وهلامی نیاز و خولیا ههمیشهیهکانی مرۆڤایهتی بۆ ئازادی و یهکسانی و داد پهروهی کۆمهلایهتی بداتهوه بهلکه خودی ئهم پهیوهندیه سیاسی و کۆمهلایهتی و ئابوریانه سهرچاوهی بهد بهختی مرۆڤ و قولکردنهوهی ههرچی زیاتری قلشت و جیاوازیه چینایهتهکانی کۆمهلگای مرۆڤایهتی یه . ئهو بهشێوهیهکی زانستی سهلماندی مادام ئامانجی بهرههم هێنان له رژێمی سهرمایهداریدا ،نهک وهلام دانهوه به پێداویستیهکانی ژیانی رۆژانهی مرۆڤایهتی ، بهلکه قازانج و سود و کهلهکهی سهرمایهیه،. کۆمهلگای مرۆڤایهتی رووهو ههلومهرجێک مل دهنێ کهتێیدا تادێت ههژارهکان ههژارتر دهبن و دهولهمهندهکانیش دهولهمهنتر دهبن. میکانیزمهکانی بهرههم هێنان و یاساکانی بازار به جۆرێکه ئۆردوی سهمایه له جهمسهرێکی گۆی زهوهی چهق دهبهستێ و ههژاری و کوێرهوهریش له جهمسهرێکی تر. ئهمرۆ دوای نزیکهی 160 سال بهسهر ئهو تیۆریهکهی مارکسدا خودی دامو دهزگا و دامهزراوهکانی بورژوازی له رێگهی ئامارهکانهوه تێگهیشتن و لێکدانهوهکه مارکس دهسهلمێنن. درێژهی بابهت... با نووسینهوهی یادهوهرییهکان به دهسهڵات نهسپێرین * ... دیاری نهکراو
25ی ئایاری 2008
راپهرینی بههاری 1987 ی شارهزور و ههلهبجه لاپهرهیهکی پرشنگداری مێژووی خهبات و قوربانیدانی خهلکی کوردستانه له پێناو ئازادی و سهربهخۆیدا. پاش کارهساتهکهی 1974 ئهوه یهکهمجار بوو ههلهبجه و داتریش خورمال ، سیروان، سهیدسادق و بهشێکی گرنگی دهشتی شارهزور بکهوێته ژێر کۆنترۆلی خودی جهماوهری راپهریوو؛ ئهگهرچی ئهو راپهرینه ماوهیهکی کورتی خایاند و رژێم به درندانهترین شێوه توانی سهرکوتی بکات ، بهلام راپهرین ئهزمون و وانهیهکی گرنگی فێری ههمووان کرد که له راپهرینهکانی دواتری کوردستاندا وهك ئهزمونێکی کهم وێنه سودی لێوهرگیرا. یهکهم وانه که له ههلهبجهوه فێر بووین، ئهوه بوو راپهرین ههرچهنده جهماوهری و بهرفراوان و به هێز بێت، ئهگهر سهرتاسهری نهکرێتهوه و له پانتایهکی جوگرافی دیاریکراودا قهتیس بمێنی، سهرهنجام دوچاری شکست و پاشهکشی دهبێت. ئهوه بوو سهرهرای بهشداری کۆمهلانی خهلکی ههلهبجه و شارهزور، سهرهرای گیانبازی و فیداکاری خهلکی قارهمانی ئهو دهڤهره، بهداخهوه ههرئهوهش چارهنوسی راپهرینهکهی ههلهبجه و دهشتی شارهزور بوو! . درێژهی بابهت... چهند دیمهنێکی کوردستان ... دیاری نهکراو
|